Ülkeler

Made in Turan'ın kapsadığı altı ülkenin üretim, sanayi ve ihracat profili — her biri kendine özgü bir ekonomik yapıya ve büyüme hikayesine sahip.

Türkiye

Türk dünyasının en büyük ve en çeşitlendirilmiş üretim üssü. 130.000'den fazla aktif ihracatçıya ev sahipliği yapan Türkiye, dünyanın en büyük 15 ihracatçı ülkesi arasında yer alıyor.

Otomotiv: 2025'te 38,5 milyar dolarlık ihracatla Türkiye'nin en büyük ihracat kalemi; yılda 1,4 milyon araç üretiliyor. Avrupalı otomobil üreticilerine yedek parça ve komponent tedarikinde önemli bir merkez.
Makine ve ekipman: 2025'te 26 milyar dolar ihracat (2026 hedefi: 29 milyar dolar). Avrupa'nın 6. büyük makine üreticisi; CNC tezgahları, gıda işleme makineleri, paketleme ve tekstil makinelerinde güçlü.
Tekstil ve konfeksiyon: Dünyada 5. sırada. Halı ihracatında geleneksel bir güç, ABD pazarına önemli miktarda halı ve konfeksiyon ürünü satılıyor.
Beyaz eşya: Avrupa'nın 1 numaralı beyaz eşya üreticisi.
Çelik: Dünyada 8. sırada.
Savunma sanayii: 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatı 2024'te 7,15 milyar dolara, 2025'te 8,5 milyar dolara ulaştı. Baykar'ın İHA/SİHA'ları (Bayraktar TB2, AKINCI) 36 ülkeye ihraç edildi; şirket 2025'te tek başına 2,2 milyar dolarlık ihracatla dünyanın en büyük silahlı insansız hava aracı üreticisi konumunda. Aselsan, TUSAŞ, Roketsan ve MKE ile birlikte 5 Türk firması SIPRI'nin küresel en büyük 100 savunma şirketi listesinde yer alıyor. Sektörün dışa bağımlılık oranı %80'den %20'ye düşürüldü; KAAN muharip uçağı ve MİLGEM deniz platformları ihracat potansiyeli taşıyan yeni nesil programlar.
Dış Ticaret: Toplam ihracat 2024'te 275 milyar doları aştı, 2025 hedefi 300 milyar dolar üzeri. Başlıca ihracat pazarları arasında ABD, Almanya ve İngiltere bulunuyor.

Azerbaycan

Geleneksel olarak petrol ve doğal gaza dayalı bir ekonomi, ama son yıllarda petrol-dışı sektörlerde belirgin bir büyüme var — 2025 sonunda petrol-dışı GSYİH payı ilk kez %50'yi geçerek %52,7'ye ulaştı.

Petrokimya: SOCAR'ın Sumqayıt Kimya Sanayi Parkı'ndaki tesisleri (SOCAR Carbamide — azotlu gübre, SOCAR Polymer — polimer ürünleri) petrol-dışı ihracatın lokomotifi. 2025'in ilk üç çeyreğinde kimyasal ihracat %22 arttı.
Alüminyum ve metaller: Petrol-dışı ihracat kompozisyonunda önemli bir büyüme alanı.
Tarım ve gıda: 2025'te tarım ve tarım-sanayi ihracatı belirgin şekilde arttı; şeker-şekerleme, alkollü/alkolsüz içecek ve çay ihracatında güçlü büyüme kaydedildi.
Enerji (geleneksel güç): Petrol ve doğal gaz hâlâ toplam ihracatın yaklaşık %85-90'ını oluşturuyor — çeşitlendirme çabalarına rağmen ana gelir kaynağı.
Dış Ticaret: Petrol-dışı ihracat 2020'de 1,9 milyar dolardan 2025'te 3,6 milyar dolara çıktı (5 yılda neredeyse iki katına çıktı). 'Azerbaycan 2030' stratejisi kapsamında 2027 hedefi 5,3 milyar dolar.

Kazakistan

Bölgenin yüzölçümü olarak en büyük ekonomisi, tarihsel olarak madencilik ve petrole dayalı — ama 2026'nın ilk yarısında üretim (imalat) sanayi ilk kez madencilik üretimini geride bıraktı, yapısal bir dönüşüm sinyali.

Makine imalatı: 2026'nın ilk 7 ayında %22 büyüyerek 6,92 milyar dolara ulaştı.
Metalurji: 17,52 milyar dolarlık üretim değeriyle imalat sanayinin en büyük alt kalemi.
Kimya üretimi: %26,9 büyüyerek 2,16 milyar dolara ulaştı.
Madencilik: Hâlâ önemli: bakır, çinko, ferroalyaj ve dünya uranyum rezervlerinin %12'si Kazakistan'da. Ancak 2026'nın ilk yarısında ham petrol üretimi %8,9, doğal gaz üretimi %5,5 geriledi.
Dış Ticaret: Dış ticaret hacmi 2026'nın ilk yarısında 71,8 milyar dolara ulaştı (%7,2 artış). İhracat, ithalattan daha hızlı büyüyerek 40,3 milyar dolara çıktı. Ham petrol hâlâ ihracatın yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Özbekistan

Orta Asya'nın en hızlı büyüyen ihracat ekonomilerinden biri — 2025'te ihracat %23 artışla rekor kırarak 33,4 milyar dolara ulaştı.

Tekstil ve konfeksiyon: Ham pamuk ihracatından katma değerli tekstile geçiş hikayesi: kumaş ihracatı 2017-2024 arasında 5 kat, konfeksiyon ihracatı 6 kat arttı. 2025'te tekstil+konfeksiyon ihracatı 2,6 milyar dolara ulaştı, 2026 hedefi 4 milyar dolar. 2026'nın ilk yarısında tekstil ihracatı yıllık bazda %25 büyüdü.
Otomotiv: Yerli otomobil üretimi büyüyor; 2025'te araç ihracatı 322,84 milyon dolara ulaştı.
Metalurji: İmalat sanayi içinde en büyük pay (%32) — çelik, alüminyum ve demir-dışı metal üretimi.
Makine ve ekipman: İmalat sanayinin %14,9'unu oluşturuyor, otomotiv ve endüstriyel ekipman odaklı.
Dış Ticaret: 2026'dan itibaren madencilik, metalurji, kimya, enerji, otomotiv, tekstil ve ilaç sektörlerinde 13 milyar avro değerinde 228 yeni sanayi projesi planlanıyor. 'Özbekistan-2030' stratejisi kapsamında GSYİH hedefi 147 milyar avro.

Türkmenistan

Ekonomisi büyük ölçüde doğal gaza dayalı — dünyanın 4. büyük doğal gaz rezervine sahip, ihracatının %85-90'ı hidrokarbon kaynaklı.

Doğal gaz: Ana ihracat kalemi; Çin en büyük alıcı (bazı yıllarda gazın %90'ından fazlası), ardından Rusya ve İran geliyor. TAPI boru hattı (Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan) projesi Güney Asya pazarına erişimi hedefliyor.
Petrokimya: Doğal gazın ucuzluğu sayesinde amonyak ve üre gibi gübre ürünlerinde rekabetçi bir üretim maliyeti avantajı var — boru hattı gazına kıyasla lojistik ve politik olarak daha az kısıtlı bir ihracat kalemi.
Tekstil ve pamuk: Çeşitlendirme çabalarının bir parçası, ama toplam ihracat içindeki payı hâlâ sınırlı.
Dış Ticaret: 2024'te GSYİH 83 milyar dolar (nominal) / 164 milyar dolar (SAGP). Toplam ihracat 12,4 milyar dolar (2024), ithalat 3,8 milyar dolar civarında. Türkiye ile yeni bir mutabakat muhtırası, ileride AB pazarına erişim için potansiyel bir kapı olarak görülüyor.

Kırgızistan

Küçük, denize kıyısı olmayan bir ekonomi — ama Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyeliği ve Çin'e coğrafi yakınlığı sayesinde bölgesel bir yeniden-ihracat (re-export) merkezi haline geldi.

Altın madenciliği: İhracatın yaklaşık %34'ünü oluşturuyor, Kumtor madeni önemli bir GSYİH kaynağı.
Yeniden ihracat ticareti: Çin'den gelen malların (özellikle tekstil) Torugart ve İrkeştam sınır kapılarından geçerek Rusya ve AEB ülkelerine yeniden ihraç edilmesi — 2025'te GSYİH büyümesinin (%11,1) önemli bir itici gücü oldu.
Tarım: Pamuk, kuru meyve ve fasulye başlıca tarımsal ihracat kalemleri.
Tekstil: Özbek ve Çin menşeli tekstillerin yeniden ihracatı dahil, konfeksiyon üretimi ve ticareti.
Dış Ticaret: AEB üyeliği (2015'ten beri) sayesinde Rusya, Kazakistan, Ermenistan ve Belarus ile tercihli ticaret koşullarından yararlanıyor. Rusya ve Çin, ithalat ve ihracatın yaklaşık %60'ını (ithalat) ve yarısını (ihracat) oluşturuyor.