Ýurtlar
Made in Turan-yň öz içine alýan alty ýurduň öndürijilik, senagat we eksport profili — her biriniň öz ykdysady gurluşy we ösüş taryhy bar.
Türkiýe
Türki dünýäniň iň uly we iň dürli öndürijilik binýady. 130 000-den gowrak işjeň eksportçysy bolan Türkiýe dünýäniň iň uly 15 eksportçy ýurdunyň hatarynda.
- Awtoulag senagaty
- 2025-nji ýylda 38,5 milliard dollar eksport bilen Türkiýäniň iň uly eksport maddasy; ýylda 1,4 million awtoulag öndürilýär.
- Maşyn gurluşygy
- 2025-nji ýylda 26 milliard dollar eksport. Ýewropada 6-njy uly maşyn öndürijisi.
- Dokma
- Dünýäde 5-nji orunda.
- Ak tehnika
- Ýewropada №1 ak tehnika öndürijisi.
- Polat
- Dünýäde 8-nji orunda.
- Goranyş senagaty
- 2002-nji ýylda 248 million dollar bolan goranyş eksporty 2024-nji ýylda 7,15 milliard, 2025-nji ýylda 8,5 milliard dollara ýetdi. Baykar kompaniýasynyň uçarmansyz uçuş enjamlary (Bayraktar TB2, AKINCI) 36 ýurda eksport edildi; kompaniýa 2025-nji ýylda ýeke özi 2,2 milliard dollar eksport bilen dünýädäki iň uly söweş uçarmansyz enjam öndürijisi boldy.
- Daşary söwda
- 2024-nji ýylda umumy eksport 275 milliard dollardan geçdi, 2025-nji ýylyň maksady 300 milliard dollardan köp.
Azerbaýjan
Adatça nebit we gaza esaslanýan ykdysadyýet, ýöne soňky ýyllarda nebitsiz pudaklarda ep-esli ösüş bar — 2025-nji ýylyň ahyrynda nebitsiz JIÖ paýy ilkinji gezek 50%-den geçip, 52,7%-e ýetdi.
- Nebit himiýasy
- SOCAR-yň Sumgaýyt himiýa senagat parkyndaky kärhanalary nebitsiz eksportyň esasy hereketlendirijisi.
- Alýumin we metallar
- Nebitsiz eksport düzüminde möhüm ösüş ugry.
- Oba hojalygy we azyk
- 2025-nji ýylda oba hojalyk eksporty ep-esli artdy.
- Daşary söwda
- Nebitsiz eksport 2020-nji ýyldaky 1,9 milliard dollardan 2025-nji ýylda 3,6 milliard dollara ýetdi.
Gazagystan
Sebitiň meýdany boýunça iň uly ykdysadyýeti — 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda öndürijilik senagaty ilkinji gezek magdan gazyp alyşy yzda goýdy.
- Maşyn gurluşygy
- 2026-njy ýylyň ilkinji 7 aýynda 22% ösüp, 6,92 milliard dollara ýetdi.
- Metallurgiýa
- 17,52 milliard dollar öndürijilik göwrümi bilen iň uly kіçі madda.
- Magdan gazyp alyş
- Mis, rux, ferroeredişik; dünýä uran gorlarynyň 12%-i Gazagystanda.
- Daşary söwda
- Daşary söwda dolanyşygy 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda 71,8 milliard dollara ýetdi.
Özbegistan
Merkezi Aziýadaky iň çalt ösýän eksport ykdysadyýetleriniň biri — 2025-nji ýylda eksport 23% ösüp, 33,4 milliard dollara ýetdi.
- Dokma
- Çig pagta eksportyndan goşmaça bahaly dokma önümlerine geçiş: mata eksporty 5 esse, egin-eşik eksporty 6 esse artdy.
- Awtoulag senagaty
- Ýerli awtoulag öndürijiligi ösýär; 2025-nji ýylda ulag serişdeleriniň eksporty 322,84 million dollara ýetdi.
- Metallurgiýa
- Öndürijilik senagatynda iň uly paý (32%).
- Daşary söwda
- 2026-njy ýyldan başlap 13 milliard ýewro bahaly 228 täze senagat taslamasy meýilleşdirilýär.
Türkmenistan
Ykdysadyýeti esasan tebigy gaza esaslanýar — dünýäde 4-nji uly tebigy gaz goruna eýe.
- Tebigy gaz
- Esasy eksport maddasy; Hytaý iň uly alyjy, ondan soň Russiýa we Eýran gelýär.
- Nebit himiýasy
- Arzan tebigy gaz ammiak we karbamid ýaly dökün önümlerinde bäsdeşlige ukyply öndürijilik çykdajy artykmaçlygyny berýär.
- Daşary söwda
- 2024-nji ýylda JIÖ 83 milliard dollar (nominal). Umumy eksport 12,4 milliard dollar.
Gyrgyzystan
Kiçi, deňze çykalgasy bolmadyk ykdysadyýet — EAÝB agzalygy sebäpli sebitleýin gaýtadan eksport merkezine öwrüldi.
- Altyn gazyp alyş
- Eksportyň takmynan 34%-ini emele getirýär.
- Gaýtadan eksport söwdasy
- Hytaýdan gelýän harytlaryň Russiýa we EAÝB ýurtlaryna gaýtadan eksport edilmegi 2025-nji ýylda JIÖ ösüşiniň esasy hereketlendirijisi boldy.
- Daşary söwda
- Russiýa we Hytaý import we eksportyň köp bölegini emele getirýär.